Arangkada for July 24, 2007

            PADAYONG ESKANDALO

 

            Karong naangkon gyod ni Kongresista Jose de Venecia sa Pangasinan ang ikalima niyang termino pagka speaker sa House of Representatives, gikahadlokan nga magpadayon ang naandang mga eskandalo sa mga kongresista----gikan sa ilang pagpamugos pag-usab sa sistema sa kagamhanan ug pagwatas-watas sa batakang balaod ngadto sa pagpaburot sa ilang pork barrel ug ubang way kinutoban nga mga benepisyo pagtino nga matilok ang namiyahok nang daan nga nasudnong panudlanan.

       Manguros na lang tang daan kon tinud-on gyong de Venecia ang iyang saad paghatag og P1 milyon matag kongresista aron nga makabiyahe sila sa bisan asang nasud sa kalibotan, patong sa ilang naandang gahin sa pagbiyahe, ug paghatag og dugang pundo aron kadugangan ang mga kawani sa ilang mga buhatan sa House ug sa mga distrito.   Nahadlok kong way sukaranan ang panghinaot nga kabahin lang to sa naandang bolatik ni de Venecia aron pagsipong sa boto sa bag-ong mga sakop sa Kongreso.

-o0o-

       Ang kandidatura ni Kongresista Pablo Garcia sa ikaduhang distrito sa Sugbo maoy labing seryusong hagit sa liderato ni de Venecia sukad masukad.   Klarong gihilantan si de Venecia sa kahadlok nga ang kahinog sa kasinatian ug ang kadako sa puntil ni Garcia, uban sa lapad nga diskontento sa beterano niyang kaubanan sa administrasyon, makapalukapa na gyod sa gamhanan niyang makinarya.

       Di mahigalaon ang kinutoban sa ilang panagbangga.   Si Garcia wa magpa-nominate kay di gustong manginlabot sa "sham proceedings."  Apan labing sakit nga insulto ang gibawos pagsagpa ni de Venecia sa pagpangahas ni Garcia pag-atbang niya.   Ang nihimo sa nominasyon mao si Kongresista Antonio Cuenco sa habagatang distrito sa Dakbayan sa Sugbo, suod nga higala ni Garcia.  Ang pagdason sa laing Bisaya, ang taga Samar nga si Kongresista Sharee Ann Tan, 25, labing batan-ong sakop sa House, sa nominasyon maoy nakalansang sa lungon sa kandidatura ni Garcia, 81, ang labing hamtong nga kongresista.

-o0o-

       Human napakyas si Garcia pag-asumir sa ikaupat nga labing taas nga katungdanan sa kagamhanan, unsay mahitabo sa gikatahong mga plano sa ilang pamilya sa pagdominar di lang sa politika sa lalawigan kon dili apil na sa Dakbayan sa Sugbo ug sa Malakanyang?

·         Mahitsura kaha si GSIS President ug General Manager Winston Garcia, nga gikatahong nangambisyon nga mag-mayor sa Cebu City, sa imbestigasyon nga gipasidaan sa mga loyalista ni de Venecia sa pasangil nga iyang gigamit ang kuwarta sa GSIS alang sa kandidatura sa iyang amahan?; ug

·         Madayon pa kaha ang laing anak ni Garcia pagpatuman sa iyang plano nga, tungod sa kamasaligon nga maila nang liderato sa House, paspas kaayong niburot gikan sa pagdagan pagka senador, ngadto sa paglansar pagka bise presidente, ug ngadto sa paglusad na gyod sa hingpit nga kampanya pagka presidente sa 2010?   [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for July 23, 2007

       Comelec ni Abalos

 

       Sa kinatibuk-an, nakapasar sa Sugbuanong mga botante ang pagduma sa Comelec sa niaging piniliay sa Mayo 14.  Kini bisan dunay pipila ka kuwestiyonableng mga lakang ang pipila ka lokal nga mga opisyal sa Comelec.  Sama sa nangaging mga piniliay, mas maayo ang labok sa lokal nga Comelec kay sa ilang nasudnong mga opisyal.

        Ang eskandalo sa piniliay sa Maguindanao ug ubang mga dapit sa Mindanao nakatino nga inay makahaw-as nisamot na hinuon og kalubong sa lawom nga gahong kauwawan ang nasudnong Comelec human sa ilang pagkabulingit sa Hello Garci scandal sa eleksiyong presidensiyal niadtong 2004.

        Busa garantisado nang luna sa liderato ni Comelec Chairman Benjamin Abalos sa politikanhong kasaysayan:  Moambas, kon di man mas ubos pa, sa liderato ni Leonardo Perez atol sa martial law.

-o0o-

        Ang lokal nga mga opisyal sa Comelec nahiagom sa usa sa labing lisod nga pagsuway sa ilang pagduma sa nalangay nga iskutenyo sa Bogo sa ikaupat nga distrito sa Sugbo.  Sa sinugdanan, gipasanginlan sila sa mga abogada ni Kongresista Benhur Salimbangon nga didto kapusta sa kampo ni congressional candidate Celestino "Tining" Martinez III.  Gani, gipa-citizen's arrest pa man nilang mga sakop sa ikaduhang board of canvassers.  Apan sa kapulihay, ang mga Martinez na say namasangil sa ikatulong board of canvassers nga didto na sab dapig ni Salimbangon.

Alang sa lokal nga mga opisyal sa Comelec, ang pagtulisok sa duha ka nagkasunging pundok nila igo nang kamatuoran nga wa gyod silay gidapigan sa niaging piniliay.  Pipila ka mga tigpaniid wa hinuon mobilib.  Alang nila ang nag-usab-usab nga postura sa Comelec maoy di malalis nga pruyba nga igo lang silang moyango ni bisan kinsang makabundak og mas dakong bayad.

-o0o-

        Ang maayong relasyon sa lokal nga mga opisyal sa Comelec uban sa media napalambo tungod sa gipakita nilang Comelec 7 Director Rey Rene Boac nga kaisog sa pagpatuman sa mga lagda sa kampanya, bisan kinsa pay naig-an, ug kakugi sa pag-edukar sa mga botante sa ilang mga katungod ug katungdanan sa piniliay.

        Namantsahan hinuon ni dihang niulbo si Boac sa di makiangayong mga atake gikan sa mga komentarista nga binayran sa mga politiko nga wa malingaw sa iyang liderato.  Nakapait ni Boac kay iyang giangin ang kinabag-an sa mga sakop sa media nga, sama niya, ligdong nga nagtuman sa ilang trabaho.

-o0o-

        Wa pa ganing kapahuway sa pagtak-op sa piniliay sa Mayo 14, nalumos na sang Comelec sa pagpangandam sa piniliay sa barangay ug Sangguniang Kabataan karong Oktubre.  Kon ang kayagaw sa rehistrasyon sa mga botante ang pasikaran, hagbong nang daan ang lokal ug nasudnong mga opisyal sa Comelec.

        Kon ang Comelec ni Perez gihulagway nga di kamaong moihap, ang Comelec ni Abalos kapasanginlan nga di kamaong moumol ug mopatuman sa ilang kaugalingong mga lagda.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for July 22, 2007

        MAPUGOS PAGTAHAN

 

        Kon itandi ang buwag nga mga imbestigasyon sa Visayas Ombudsman sa kontrobersiyal nga mga transaksiyon sa niaging 12^th Asean Summit, mas sayon ang ilang nahaunang pakisusi sa surveillance cameras ug decorative lampposts kay sa nisunod nilang imbestigasyon sa mga pasangil sa kahiwian sa Cebu International Convention Center (CICC).

        Kini tungod kay ang Department of Public Works and Highways (DPWH 7) wa managana sa paghatag sa mga dokumento nga gipangayo sa graft investigators.  Gani, si kanhi DPWH 7 Assistant Director Marlina Alvizo pa ang niboluntaryo sa pagtug-an sa tinuorayng kantidad sa deco lamps nga mas dako kay sa unang nahibaw-an ni Crisologo Saavedra nga maoy nipasaka sa mga kaso atubangan sa Ombudsman.

        Ang Kapitolyo sa pikas nga bahin kuwang na lag dyutay nga makigbuno sa di pa mopagawas sa mga dokumento sa CICC.

-o0o-

        Kay wa man gyod barawa ang iyang imbestigasyon sa CICC, sukwahi sa kusganong awhag ni Gobernador Gwen Garcia nga suspensuhon siya ug ilisan og laing imbestigador, gani gipasidunggan man siya ni Ombudsman Merceditas Gutierrez sa iyang pagpaluyo ug hingpit nga pagsalig, si Acting Visayas Ombudsman Virginia Palanca-Santiago dunay gahom sa pagpugos ni Garcia pagtahan sa mga dokumento sa CICC pinaagi sa pagluwat og mga supina.

        Sa ato pa, sa gusto ug sa dili ni Garcia, wa siyay laing mahimo, bisan sa pagarpar sa iyang mga turutot nga siya ron ang labing gamhanan nga Sugbuanon, gawas sa pagtahan na lang gyod ngadto ni Santiago sa mga dokumento sa CICC, nga wa niya ipakita sa Sugbuanong mga magbubuhis atol sa taphaw niyang kuwentada niadtong Mayo.

Sa kataposan, mahibaw-an na gyod sa katawhan nganong labihang sukoa ni Garcia nga may pipila ka isog ug nagpakabana nga mga opisyal ug mga kawani sa Kapitolyo nga nangahas paghatag og pasiunang kopya sa maong mga dokumento ngadtong Saavedra ug sa mga imbestigador sa Ombudsman.

-o0o-

        Tungod sa panabang sa DPWH, nahibaw-an dayon sa Ombudsman pila nay nabayad ngadto sa mga kontraktor sa gikuwestiyon nga mga transaksiyon sa surveillance cameras ug deco lamps.  Apan salamat sa paugat ug papating sa Kapitolyo, wa pa gyod roy klarong kasayuran ang mga Sugbuanon pila nay nabayad sa mga kontraktor sa CICC ug kon pila gyod ang kinatibuk-ang gasto sa proyekto.

        Kay ang bugtong opisyal nga tinubdan sa kasayuran sa gasto sa CICC mao ra man gyod si Garcia kansang mga numero nag-usab-usab sab.  Gikan sa pagpanghambog nga ang CICC maoy labing barato sa tibuok kalibotan, si Garcia niangkon na sa kahigayonan nga ang gasto nakaabot sa ang-ang nga una niyang gihulagway nga "horrendous" (makalilisang).

        Maong di ikahibung nga usa sa labing naghinamhinam nga nagpaabot nga makuha na sa Ombudsman ang mga dokumento sa CICC mao si Saavedra, kansang banabana inanayng napamatud-an nga maoy mas tukma.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for July 21, 2007

       PAPATING  WAY SAMA

 

       Pating na ba gyod ang kadagkoan sa Department of Public Works and Highways (DPWH) nga ila lang gihapong gipadayon ang kontrobersiyal nga transaksiyon nga maoy usa sa nakapasuspenso nila sa katungdanan, gihikay lang gihapon ang ikaduhang hugna sa bayad nga ila nang giuyonan nga pugngan lang una, ug klarong gidalidali pagpalusot ang kuwarta bisan napalutsan na sila sa preventive suspension order ni Ombudsman Merceditas Gutierrez?

        Gilambigit sa makapakugang nga pagpalusot sa P15 milyones nga dugang bayad sa surveillance cameras sa 12^th Asean Summit ang opisyal sa kapolisan, si Chief Inspector Gerry Leopoldo, kansang gikuwestiyon nga pagdawat sa mga ekipo mao say nakapalusot sa una ug mas dakong bayad nga P63 milyones alang sa samang transaksiyon.  Nakaseguro na ba si Leopoldo sa iyang retirement fund nga gipakauwawan na man sab, sa makausa pa, ang iyang kadagkoan nga nagsublisubli na pagtataw nga wa siyay katungod pagdawat sa depektusong surveillance cameras?

-o0o-

        Ang mas makahasol sa Sugbuanong mga magbubuhis:  Nganong nakalusot man gihapon ang bayad bisan sa kusganong pagpugong nga gipahamtang sa Visayas Ombudsman?  Di pa ba diay igo kadtong kauyonan pagpugong sa tanang nahibiling bayranan sa transaksiyon nga naumol atol sa tigom sa tanang hingtungdan----DPWH, PNP, LBP ug Triton-----nga gipatawag ni Acting Deputy Ombudsman Virginia Palanca-Santiago?

        Angayng sublion sa Ombudsman ang ilang kaugalingong mga lagda.  Mahimo ba lang diay silang bukubukuhon sa mga opisyal nga ila nang nasakpan nga nagbinuang?  Ang kapakyas pagtiwas sa nasugdan nang mga imbestigasyon maoy usa sa mga sukaranan sa pagduda sa mga magpapatigayon nga naapil sa survey sa SWS sa katakos sa Ombudsman paggukod sa mga kawatan.

Angay sang susihon ang tinuod nga papel sa Land Bank of the Philippines (LBP).  Mahimo pa silang makapanghunaw sa pagpalusot sa unang bayad, apan nganong gibuhian na man sang ikaduhang bayad?  Ug nganong gipagawas man una ang P15 milyones alang sa Triton Communications sa wa pa sila mopiyait ngadto sa Ombudsman?

-o0o-

        Usa sa nakamantsa sa imbestigasyon sa Ombudsman sa surveillance cameras mao ang gipadayag nga kaandam nilang Santiago ug kaubanan pagsugod na paggamit sa kahimanan.  Unsaon man intawon paggamit sa kapolisan ang kahimanan nga, kon ilang dawaton, tino man gyod nga makapabalhog nila sa bilanggoan (di ra ba kapiyansahan ang kasong plunder)?

        Mao ra sab ning istoryaha sa mas dakong eskandalo sa summit, ang mas mahalon nga decorative lampposts.  Si Santiago mismo nidasig sa lokal nga mga opisyal sa pagdawat ug paggamit sa taphaw nga mga suga.  Apan kinsa may mangahas paghikap sa overprices ug nangapawong nang deco lamps nga ang pagpirma pa lang gani sa program of works and estimate (POWE) nakapasuspenso na man nilang kanhi Mandaue City Mayor Teddy Ouano ug Lapulapu City Mayor Arturo Radaza?  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for July 20, 2007

       INUTIL BATOK CHINA

 

       Ang pagpatay pinaagi sa firing squad sa kanhi direktor sa Food and Drug Administration sa China nga si Zheng Xiaoyu niadtong Martes sa buntag, samtang gipasiatab sa kagamhanang komunista nga timaan sa ilang determinasyon pagpanalipod sa kaluwas sa mga tambal ug pagkaon sa China, di makapahilom sa kalibotanong protesta batok sa mga produkto sa tambal ug pagkaon gikan sa mga pabrika sa China nga nakapatay na sa ilang kaugalingong mga molupyo ug sa mga konsumidor sa ubang kanasuran.

        Kini tungod kay ang mga krimen ni Zheng, 63, nahimo sukad sa iyang pagtukod sa ahensiya niadtong 1998 hangtod sa iyang pagkatangtang niadtong 2005.  Sa ato pa, wa nay labot si Zheng sa makamakatay nga mga tambal ug pagkaon nga nanggawas gikan sa China sa niaging duha na ka tuig.  Laing implikasyon mao nga bisan nasakpan nang pangurakot ni Zheng duha ka tuig nang nilabay, wa gihapon matarung ang industriya sa tambal ug pagkaon sa China.

-o0o-

        Ang Pilipinas nga, sama sa naandan, maoy usa sa nangiwit pagsusi sa mga produkto gikan sa China, nakabisto nag lima ka makahilong mga pagkaon ug padayong nagsusi sa laing 861 ka mga produkto apil nang cosmetics ug toothpaste.  Ang media sa Beijing, bisan kon kontrolado sa kagamhanan, niangkon nga duna pay labing menos 20 ka meat products nga padayong gibaligya bisan nakaplagan nga giduhigan sa makahilong mga kemikal.

        Mas taas ang listahan sa US:  Spinach nga may E.coli, peanut butter ug snack puffs nga may salmonella, peke nga bottled water, mga isda ug mga utanon nga gipatuskig sa formalin, toothpaste nga may makahilong diethylene glycol, peke nga mga duwaan, makahilong mga pagkaon sa hayopan ug mga ligid nga di luwas.  May pasyente nang namatay sa Panama human nakainom sa mislabeled nga tambal gikan sa China.

        Ang China nisumbalik sab dayon pinaagi sa pag-ban sa mga karne sa baboy ug manok gikan sa US nga ilang gihulagway nga duna say salmonella.  Gikahadlokang samang ban ang ipahamtang batok sa mga produkto sa Pilipinas ug ubang nikisikisi nga kanasuran.

-o0o-

        Ang Amerikanhong Kongreso nitulisok sa kainutil sa ilang FDA (Food and Drug Administration) kay 1% ray nasusi sa mga produkto sa pagkaon gikan sa China ug ubang kanasuran.  Mas masulub-on ang kahimtang sa atong BFAD (Bureau of Food and Drugs) nga karon rang semanaha nagkarakara pagsusi sa mga produkto sa China.

        Sa sulti pa sa Amerikanhong magbabalaod:  "Kinsa may nagkinahanglan sa Al Qaeda nga dali ra man diay tang palutsan og E.coli pagpatay sa atong katawhan?"  Nakapait kay ang mas gagmayng mga nasud, sama sa Pilipinas, di kapangisog batok sa higante natong silingan, niduko lang dihang gibalibaran ang gipangayo nga listahan sa gipangtak-opan nga mga pabrika sa makahilong pagkaon sa China ug nanagana pa gani paghingan sa toothpaste nga nasakpang dunay "heavy metals."  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for July 19, 2007

       GASA SA KINABUHI

 

       Atubangan sa nagsakang mga kaso sa dengue sa Sugbo ug Central Visayas, sa nagkanihit nga suplay sa dugo ug sa kontrobersiya sa sistema sa pagtigom og dugo alang sa labing dinalian ug mahinungdanong mga panginahanglan, ang DYAB Abante Bisaya ug ABS-CBN Cebu mopasiugda sa lain na sang Kapamilya Bloodletting sa tibuok adlaw karong Sabado, Hulyo 21, sa upat ka mga dapit sa Metro Cebu:

·         Mandaue City Hall grounds, duol sa St, Joseph Parish, uban sa Regional Blood Coordinating Council (RBCC);

·         Gaisano Fiesta Mall sa Tabunok, Talisay City uban sa Philippine National Red Cross (PNRC);

·         EMall sa Natalio Bacalso Ave. sa Dakbayan sa Sugbo uban sa Cebu City Medical Center (CCMC); ug

·         Gaisano Mactan sa Lapulapu City uban sa Regional Blood Center (RBC) sa Department of Health (DOH).

-o0o-

        Ang Kapamilya Bloodletting ipahigayon matag tulo ka buwan, nga maoy gitumbok sa mga mananambal nga luwas nga gintang sa paghatag sa dugo, nga tukmang gihulagway nga "gasa sa kinabuhi," nga di makaapektar sa kahimsog sa panglawas.  Sa Estados Unidos ug ubang kanasuran, ang blood donors makahimo paghatag og dugo matag duha ka buwan.  Apan mas konserbatibo ang mga eksperto sa dugo sa Pilipinas.

        Human tak-opi ang tanang commercial blood banks niadtong 1995, ang mga tambalanan sa kagamhanan hingpit nang nagsalig sa mga donasyon nga dugo alang sa way kinutobang panginahanglan sa ilang mga pasyente----mga biktima sa krimen, katalagman ug seryusong mga balatian.  Gisaway hinuon ang pribadong mga tambalanan nga wa modawat sa dugo nga gi-screen na sa RBC, PNRC ug RBCC.  Gipasanginlan ang mga magpapatigayon nga nagtinguha pagpalambo sa ilang pribadong blood banks nga klarong kalapasan sa balaod nga nagdili sa pagnegosyo sa dugo.

-o0o-

        Alang sa mga wa pa gyod kasuway ni makumbinser sa paghatag og dugo, gawas sa katagbaw nga makaluwas ka og kinabuhi, niang ubang kaayuhan sa blood donation:

·         Hatagan ka og blood donation card nga molibre ug mohimong mas sayon sa imong pagkuha og dugo kon simbako ikaw o mga sakop sa imong pamilya ang magkinahanglan; ug

·         Napamatud-an na nga mas mobaskog ang imong panglawas kon kanunayng kailisan og lab-as ug bag-ong dugo ang naglatay sa imong kaugatan.

-o0o-

        Duha ka donors sa nangaging Kapamilya Bloodletting nanawag sa Arangkada gahapon:

·         Ang una niingon nga ang iyang blood donation card sa PNRC di na magamit sa ubang sakop sa iyang pamilya, kinsa gipabayad sa screening (mangayo mig katin-awan sa PNRC ning ilang lagda); ug

·         Ang ikaduha niingon nga gitipigan sa RBCC ang iyang driver's license kay wa kabayad sa screening sa duha ka bags sa dugo (ang RBCC niingon nga kapulihan og laing balidong ID ang lisensiya ug libre ang screening kon limpiyo ang dugo nga makuha).  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for July 18, 2007

       Puno sa Paglaom

 

       Nganong si Chief Justice Reynato Puno nikalit man lang lang pagtumaw isip labing masaarong simbolo sa dugay nang gitinguha nga makiangayon nga kausaban ning nasura?  Naunsa mang pagka unsaa nga ang ikaupat nga labing taas nga opisyal sa nasud, nga gipaabot ra unta nga malubong uban sa iyang mga libro sa mga balaod samtang magpaabot sa mga kontrobersiya nga isang-at sa iyang hukmanan, mao na man hinuon karon ang gilaoman nga makatul-id sa makahasol nga dugay nang nagngutngot nga mga kahiwian nga inanay na lang untang gidawat sa nga hapit na mawad-i og paglaom nga kinabag-an?

Kini tungod kay, hapit sa usa lang ka pamilok, mahinangpong nakaplagan sa katawhan nga natingob ni Puno ang nagkanihit nang mga mithi ning nasura:  Kaisog, kaligdong ug katakos pagpasiugda og kausaban.

-o0o-

        Wa magnihit ning nasura sa mga isog.  Apan duna ba silay kaligdong?  Sama nga daghang ligdong.  Apan nagkurog nga nagtak-om sa kahadlok nga silay sunod nga gukdon sa mga mapahimuslanon.  Ug bisan duna untay mga isog ug ligdong, apan wa silay katakos sa pagpasiugda og kausaban.

        Gawas ni Puno.

        Di ko mangahas pagpangangkon nga nakaila ni Puno.  Apan ang iyang gipasundayag nga kaisog, kaligdong ug katakos pagpasiugda og kausaban sukad siya nakalingkod sa labing taas nga katungdanan sa Korte Suprema igo nang nakapakumbinser nako nga siya karoy labing masilakong bituon sa katumanan sa dugay nang gidamgo ug gipangandoy nga pagpatigbabaw sa kaayuhan sa kinabag-an batok sa kahakog ug kabangis sa pipila lang nga nagtungkawo karon sa gahom.

-o0o-

        Basaha ug pakpaki ang labing uwahing labok ni Puno:

·         Maisugon siyang nibarug batok sa laktod nga mga pagpamatay ug pagpanagit sa giisip nga mga kaatbang sa pamunoang Arroyo;

·         Ginamit ang kaligdong sa iyang buhatan, gipatawag ang labing dagkong haligi sa kagamhanan nga gawas nga inutil pagsulbad gilambigit pa gyod sa makauuwawng inhustisya; ug

·         Atubangan sa lapad nga bugalbugal nga sama sa naandan kutob ra sa pagarpar ang iyang summit, gipugos niyang tanang hingtungdan pag-umol sa ilang mga sugyot nga kasulbaran.

-o0o-

        Way nagpaabot og milagro sa duha ka adlaw nga summit ni Puno.  Wa say sukaranan ang labing masaligong pagtuo nga makaangkon nag hustisya ang makaluluoyng mga biktima ug nga mokalit lag tuyhad ang buslutong sistema sa hustisya.

        Apan wa say makabadlong ni Puno.  Bisan ang labing bagis nga mga berdugo sa Malakanyang di kapangahas pagtulisok niya.  Ni pagkuwestiyon sa iyang katuyoan.  Nga igo nang sukaranan sa paglaom nga mas dako ang kahigayonan ni Puno bisan sa paghunong na lang, kon di man gyod hingpit nga pagsulbad, sa lapad nga pagpangyatak sa mga balaod ug sa atong mga katungod.

        Ug sa pagpukaw pagbalik sa katawhan nga napaso na sa kapid-an og usa ka pagbudli sa ilang mga pangu.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for July 17, 2007

        GAHONG SA COMELEC

 

        Kanus-a pa ba gyod makat-on ang Comelec?  Ang kaguliyang sa nagpadayong pagpanglista sa mga botante sa eleksiyon sa mga opisyal sa barangay ug Sangguniang Kabataan (SK) nahitabo na sa rehistrasyon sa nangaging mga piniliay, nga ang kataposan mao ang pagpanlista nga gilugwayan hangtod sa Enero karong tuiga alang sa niaging piniliay sa Mayo 14.  Bisan sa kahadlok ug mga pasidaan sa nagpakabana nga mga hut-ong katilingban, ang Comelec, nakatag-an mo, morang umang nga hinay apan determinadong niuliot na sab pagsud sa gahong nga iya na niadtong nalubngan.

        Nakapait kay samtang nawad-an nang taga Comelec sa bisan unsang kaikog ni kauwaw sa ilang mga bulilyaso, ang mga botante----labi nang mga batan-on nga sa labing unang higayon gusting mosuway pagamit sa ilang balaanong katungod sa pagpili----na sab, sama sa naandan, maoy gidakdakan sa bug-at nga palas-unon sa ka-way buot sa ahensiya nga sa makadaghan nang higayon nipakyas sa mahinungdanong tahas nga gisangon sa batakang balaod.

-o0o-

        Ang data capturing machines gipahamtang sa Comelec aron paghimong mas paspas sa pagpanlista ug paghimong mas ligdong sa listahan sa mga botante.  Ang kasayuran sa pagkatawo ug hulagway sa mga botante gawas nga ma-encode na sa computer ug matandi na sa mas dakong database sa Comelec pagbadlong sa flying voters, magamit pa gyod sa mga tagduma sa mga presinto pag-ila sa mga botante nga mopakita sa adlaw sa piniliay.

        Apan ang managkaluhang tumong sa mga makina wa matuman.  Tungod sa kanihit sa mga makina, sa kakuwang sa mga kawani nga nabansay-bansay paggamit ug sa kaigang sa mga buhatan sa Comelec nga gipunsisokan na sa gatosan ka nagdali ug nag-alingit na nga mga botante, gawas nga hinay kaayong maka-encode sa mga ngan ug mga hulagway, magkasayop-sayop pa gyod ang ma-encode nga kasayuran.  Nga hangtod sa piniliay sa Mayo 14, duna pay election officers dinhi sa Sugbo ug ubang bahin sa nasud nga napugos pagamit sa ilang kinaraan nga hard copies sa listahan sa mga botante tungod sa mas libog nga listahan nga nakuha sa ilang computers.

-o0o-

        Kon sublion ang kasinatian sa Comelec sa nangaging mga piniliay, nahibawo na tang daan unsay mahitabo inig-abot na sa kataposang adlaw sa pagpanlista karong Dominggo, Hulyo 22.  Mas daghan na sang mga botante ang di malista ug mahikawan sa ilang katungod pagpili----salamat sa pagkagapos sa Comelec sa taphaw nga teknolohiya ug sa kapakyas sa ilang kadagkoan ug mga kawani pagamit sa ilang sentido kumon.

        Kon 400 ra ka ngan ang labing daghan nga ma-encode sa data capuring machines matag adlaw, nganong di man duhaon ang shift sa mga kawani nga manlista aron madoble ang gidaghanon sa malista?  Ug kon di pa gyod hinog ang tekonolohiya, nganong di man ta mobalik lang una sa mas kasaligang manumano nga pagpanlista?  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com