Arangkada for October 10, 2007

          ALAS KAMUNGGAY

 

          Atubangan sa multi-milyones pesos nga kampanya sa propaganda pinaagi sa radyo, telebisyon ug mga pamantalaan sa nagkalainlaing food supplements nga pulos nangangkon nga makaayo sila sa tanang sakit, gikan sa makahasol nga mga hubag ngadto sa makamatay nga kanser, bisan kon ang ilang lisensiya gikan sa Bureau of Food and Drugs (BFAD nagdili nila pagwara-wara og bisan unsang "therapeutic claims," di ikahibung nga matabonan ang kabos nga kamunggay.

          Atubangan sa pangangkon nga hingpit nga naayo sa ilang mga sakit ang nagpailang mga masakiton, kansang kaligdong gikuwestiyon sa mga nagduda nga igo lang silang nailad o nabayran gyod aron motabang sa pagpangilad, kansang pangangkon di sab matino tungod sa kapakyas sa mga kompaniya paghatag og mga dokumento ngadto sa BFAD pagmatuod sa ilang mga sakit ug "pagkaayo," ang yano nga kamunggay way laing kapaingnan kon dili ang mingaw nga suok sa daplin.

-o0o-

          Apan ang kamunggay dunay alas.   Ang iyang kinakusgan nga tigpaluyo mao ang Department of Science and Technology (DOST), kansang pasiunang pagtuon nakamatuod nga ang kamunggay tinuod nga milagrusong utanon ug nga gawas sa iyang mga dahon makaayo sab sa nagkalainlaing mga sakit ang iyang buwak, liso, panit ug punoan.   Kon itandi sa ubang food supplements kansang pangangkon wa dasoni sa bisan unsang independenteng mga pagtuon, ang katuohang endorsements gikan sa DOST ug ubang tinuorayng mga eksperto sa tambal makahimo na unta sa kamunggay nga numero unong tambal ug pagkaon sa nasud.

          Maong lisod sabton nganong hangtod karon, pila na ka dekada human unang nakaplagan ang iyang "milagro," ang kamunggay mas nailhan man lang gihapon sa kalapad sa iyang dahon nga mopilit sa ngipon kon mataligam-an kay sa kadako sa iyang matabang pagpalig-on sa pagpabaskog sa kasingkasing ug kidney, pagpadaghan sa gatas sa inahan, pagpatang-on sa dugo ug pag-alim sa mga samad ug pagpahamis sa kutis.

          Tinuod gyod tingali nga ang kataposan natong makit-an mao ang grasya sa atong kaugalingong nataran.

-o0o-

          Way sukaranan ang kahadlok nga karong nabanhaw nang nasudnong atensiyon sa kamunggay, magnihit nang suplay ug molayat nang presyo ini.   Di mahitabong mokalit lag kapuo ang mga punoan sa kamunggay nga motubo bisan sa labing pansil nga yuta ug molabong bisan sa naglingiting nga ting-init ug sa nangamig nga tinguwan.

          Bisan pag sama sa naandan mokabayo ang mga magpapatigayon pagbubo og dakong puhonan ug maglumba paghimo og tsa, pulbos, tabletas, kapsula, haplas, o lana gikan sa kamunggay, di kahikawan ang labing kabos nga kinabag-an pagpananom og kamunggay.   Ug bisan bahaan nang merkado sa mga produkto sa kamunggay, ang kadaghan sa kumpetinsiya maoy motino nga makiangayon ang presyo ug makaayo ang mga produkto sa mga konsumidor, sukwahi sa mapahimuslanong mga magpapatigayon nga ang tuyo panguwarta di pagtabang.   [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for October 9, 2007

          GUBAT SA DENGUE

 

          Ang hapit na madoble nga gidaghanon sa mga kaso sa dengue gikan sa Enero hangtod sa Septiyembre ning tuiga, kon itandi sa samang higayon sa niaging tuig, wa lang nakahimo sa Dakbayan nga Sugbo nga labing daghan og kaso sa tibuok Central Visayas kon dili nakahimo sab sa tibuok rehiyon nga ikaduhang labing daghan og kaso sa dengue sa tibuok nasud, labaw pa gani sa mas lapad ug mas naghuot sa mga molupyo nga Metro Manila.

75% ang pagtubo sa mga kaso sa dengue sa dakbayan taas ra kaayo kon itandi sa 40% nga pagtubo sa rehiyon.   Ang 30 nang nangamatay sa dengue karong tuiga maoy nakaaghat nilang Mayor Tomas Osmena, Bise Mayor Michael Rama ug mga konsehal pagpaubos sa tibuok dakbayan sa state of calamity.   Hingpiton karong semanaha ang labing komprehensibong programa sa hingpit nga pakiggubat sa dengue gikan sa pagpuo sa mga pinuy-anan sa lamok ngadto sa pagpalig-on sa kahimanan pagluwas sa mga mataptan sa makamatay nga sakit.

-o0o-

          Atol sa iyang pagtambong sa Kulokabildo.Com, ang sinemanang tapok sa kamatuoran sa DYAB Abante Bisaya sa Ayala Entertainment Center matag Lunes sa buntag, si Rama nidason sa baruganan ni Osmena nga mas maayong makugang ug mahadlok ang mga Sugbuanon kay mas dako ang kadaot nga mamugna kon padayon silang mangiyugpos ug mokumpiyansa lang.

          Apan nipasidaan si Dr. Angelita Salarda sa DOH 7 nga ang gidaghanon sa mga kaso sa dengue nga ilang naihap mao ra ang mga pasyente nga nidangop sa mga tambalanan.   Matod niya daghang mga biktima sa kabos nga mga barangay di magpa-ospital tungod sa kahadlok sa dakong bayranan.  Mao ni iyang katin-awan sa gikahibudngan nga pagtidlom sa mga pasyente gikan sa Ermita, Pasil ug Suba.

Maong mahimong mas dako pa ang aktuwal nga mga naigo sa dengue.   Ug makuha lang ang mas tukma nga hulagway sa kalapad sa dengue kon susihon ang kabalayan sa kabaranggayan.

-o0o-

          Ang kasinatian ni Rowena Saberon, kansang duha ka gagmayng anak naigo sa dengue ug ang usa namatay gyod, nakapukaw sa mga Sugbuanon sa pait nga kamatuoran nga daghan pa silang wa mahibaw-i mahitungod sa sakit.   Nangagpas ang mga doktor nga ang namatay nga 6 anyos nga anak ni Rowena napaakan og duha ka lamok ug busa naigo sa duha ka managlahing strain sa dengue.   Hinaot nga matapakan kining dakong haw-ang sa hiningusgang kampanya sa kasayuran.

          Sa iyang bahin, si Rama nitataw nga ang mas malungtarung kasulbaran sa dengue mao ang pagpahibalik sa balanse sa kinaiyahan.   Matod niya ang kanihit sa mga baki maoy nakapagara sa mga lamok.  Nipasabot siya nga ang dakong kadaot sa kinaiyahan maoy angayng atimanon di ang pagpugos sa katawhan paghunong sa ilang naandang pagpananom ug pagpalabong sa ilang palibot.   [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for October 8, 2007

        TABANG OG SIMHOT

 

        Ang pagkahilo sa mga tinun-an sa Madridejos sa isla sa Bantayan sa amihang Sugbo sa niaging semana nga gibasol sa candies gikan sa China nakapabisto na sab sa makausa pa sa kahuyang sa buhatan sa kagamhanan nga gitahasan pagpanalipod sa kahimsog ug panglawas sa atong katawhan.  Ang Bureau of Food and Drugs (BFAD) igo lang nidawat sa samples sa ube milk candies nga nahipos sa lokal nga mga opisyal sa Madridejos ug silingang lungsod sa Bantayan dayong pasa ini ngadto sa ilang ulohang buhatan.

        Maayo pa si Konsehal Emie Mates Gabito, ang pangu sa health committee sa Sangguniang Bayan sa Madridejos, kay nakabantay na nga aslom ug isog kayo og baho ang candies nga diriyot gani siya malipong bisan igo lang nisimhot.  Apan ang lokal nga mga kawani sa BFAD, bisan sa tanan nilang kasinatian ug pagbansay-bansay pagsusi sa mga produkto sa tambal ug pagkaon, di kadason sa nabantayan ni Gabito kay magpaabot pa unsay isulti sa ilang laboratoryo sa kaulohan.

-o0o-

        Ug kon nagtuo kang may resulta nang laboratory examination sa BFAD sunod semana, maayo tingaling dugangan pag inat ang imong pailob.  Kay mahimong abtan pag mga buwan.  Mahimo ganing siyam-siyaman.  Sama sa gihiling nga mga pagkaon gikan sa China human gipakuha ang White Rabbit candies ug ubang pagkaon nga nakaplagang makadaot sa panglawas sa mga konsumidor pipila ka buwan nang nilabay.  Hangtod karon, nakatag-an ka, wa pay resulta.

        Makatabang untag dako kon nahuman pa dayon ang BFAD laboratory sa Sugbo nga naa tukora atbang sa ABS-CBN Cebu Broadcast Complex sa Jagobiao, Mandaue City.  Di na unta ta moapil sa taas nga pila sa mga laboratoryo sa Manila o sa bag-o lang natukod nga laboratoryo nila sa Davao, nga nakauna na hinuon nato.  Apan ang nahuman nang building ug ang nabansay-bansay nang mga kawani wa pa kapusli hangtod karon.  Kay, panggunit daan sa imong lingkoranan, nakalimtan pagpalit ang mga kahimanan sa laboratoryo.

-o0o-

        Ang ka-way laboratoryo usa lang sa mga suliran nga nakapainutil sa BFAD dinhi sa Sugbo ug sa Central Visayas.  Maihap ra sa tudlo ang gidaghanon sa ilang mga kawani.  Kuwang nang daan pagtino sa kaluwas sa mga produkto sa tambal ug pagkaon sa mga dakbayan ug kalungsoran sa Sugbo, unsa na kaha intawon sa silingang mga lalawigan sa Bohol, Negros Oriental ug Siquijor?

        Maong sundon na lang nato si Konsehal Gabito.  Simhuton na lang natong daan ang mga pagkaon alang sa atong mga bata ug ubang mga sakop sa pamilya.  Maayo na lang nga naluwas ang tanang 37 ka tinun-an sa Madridejos nga nakatambong sa birthday party nga nanghatag sa gidudahang makahilong candies.  Kon di ta motabang og bantay, tingalig di sama kasuwerte ang sunod nga mga biktima.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for October 7, 2007

        LINIGWATAY SA GAHOM

 

        Usa sa mga hinungdan nganong nagpabilin pa sa Malakanyang si Pres. Arroyo hangtod karon, kapin na sa duha ka tuig human sa pag-ulbo sa Hello Garci scandal, ug bisan sa nagsunudsunod nga mga eskandalo nga nihamok sa iyang pamunoan, nga ang labing uwahi ug usa sa labing dako mao ang NBN sa ZTE Corp., mao ang iyang kanunayng pag-una og pipila ka lakang kay sa oposisyon.

        Ambot unsa say nahitabo sa oposisyon, tungod ba kay utro sang nag-ilogay sa gahom, o kay ang katuyoan di lunsay nga kausaban alang sa katarung kon dili aron lang mahibalik sila sa gahom ug makabuylo na sab sa naandang pagpangawat, kanunay lang sab nga naabtikan sa palasyo.  Ang labing uwahing kontrobersiya way kalainan.

-o0o-

        Ang pagkabisto sa gipasangil nga kalambigitan sa labing dagkong mga opisyal sa kagamhanan----gikang kanhi Comelec Chairman Benjamin Abalos ngadto na nilang First Gentleman Mike Arroyo ug ni Pres. Arroyo mismo----nga nakamugna og dakong kang-a sa alyansa ni Arroyo uban ni House Speaker Jose de Venecia, kansang anak maoy nagbisto sa kahiwian, nakapahinog na unta sa sitwasyon sa pag-impeach ni Arroyo sa House of Representatives.

        Apan human sa bukas nga pasidaan sa mga sakop ni de Venecia nga ma-impeach ang presidente kon ilusad ang kudeta batok sa ilang pinangga nga speaker, nagbaha dayong impeachment complaints nga gidudahang gipasiugdahan sa Malakanyang, kansang katuyoan klaro nga panlawgaw lang sama sa gihimo ni Atty. Oliver Lozano sa nangaging nabulilyasong impeachment complaints.

-o0o-

        Naneguro ang Malakanyang pagpiang nang daan sa bisan unsang lab-as nga impeachment complaint batok ni Arroyo bisan sa kabugnaw sa mga lider sa oposisyon paglusad og laing impeachment proceedings human sila nangapaso sa niaging duha na ka tuig.  Ang mga nakahunat na pagdagan pagka-presidente sa 2010 hadlok nga molampos ang impeachment, makalingkod si Bise Pres. Noli de Castro ug masubli ang ilang kapalaran sa 2004 kay mas lisod kon incumbent ang ilang ikabangga tulo ka tuig gikan karon.

        Sa kasamtangan, nagsugod nang palasyo pagronda sa pundok ni de Venecia.  Tugbangan og mas dagkong panghaylo ang bisan unsng utang kabubut-on sa mga kongresista sa naapiki nilang lider.  Ang alas sa Malakanyang mao nga wa igdungog ang mga kongresista sa lig-on nga pagbarug sa prinsipyo.

-o0o-

        Di pa hinuon angayng mag-piyesta na si Arroyo sa pagkasubli na sab sa kapakyas sa oposisyon pagpalagpot niya niadtong 2005 ug 2006.  Kay ang iyang mga alyado nangandam na sab alang sa 2010.  Kon di kamaong moduwa sa iyang baraha, mahimong di lang si de Venecia ang mobukubuko ni Arroyo.

        Maghinan-aw ba lang gihapon ta sa linigwatay sa atong mga pangu?  Mangiyugpos ba lang gihapon sa daplin?  O pahibaw-on ang tanang hingtungdan nga andam na tang mosakmit pagbalik sa gahom pag-umol sa atong ugma?  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for October 6, 2007

       PABUROT SA DENGUE

 

       Wa na kong kasabot nganong hangtod karon may lokal lang gihapong mga opisyal nga mamugos paggamit og kemikal sa kampanya batok sa dengue bisan sa pasidaan sa Dept. of Health ug ubang mga eksperto nga, gawas nga di ni epektibo batok sa mga lamok nga nagda sa makamatay nga sakit, makadaot pa gyod sa mga molupyo nga makasingo sa hinungaw sa fogging o spraying operations.

        Di na silang kapasalipod sa panagang nga gihimo lang ang tanang paagi pagbadlong sa hulga sa kahimsog sa mga molupyo.  Mas katuohan ang pasangil nga ang ilang kahangol sa dagkong komisyon gikan sa mapahimuslanong suppliers maoy nakapakubol sa ilang papating.  Bahala na kon inay makapawa sa dengue makamugna na hinuon og lain pang seryusong hulga sa panglawas sa tinuorayng mga tag-iya sa buhis nga ilang giusik-usikan.

-o0o-

        Aron pagmatuod ngadto sa tanang hingtungdan nga di pa hingpit ang kahinog sa ilang kabuot, may mga opisyal pa gihapong makaako pagpahid ngadto sa mga molupyo nga maoy namugos og fogging operations.  Maong isip suluguon sa lungsod wa silay laing mahimo gawas sa pagtuman sa gusto sa mga molupyo kansang kahadlok sa dengue mahupay lang kon makakita sa mag-utbo nga aso ug makadungog sa singgaak sa bomba sa fogging operations.

        Mora gyod silang mga kiko nga nawad-an og pangutok ug dila sa pagpasabot nga ang fogging ug spraying operations igo lang makabugaw apan di makapatay sa lamok nga nagda og dengue.  Nga mahimong molapad hinuon ang mga dapit nga maigo sa dengue kay igo ra mang mamalhin ang mga lamok sa kasilinganang mga dapit.  Ug mamalik ra sab human sa fogging.

-o0o-

        Ambot nganong bukid kaayo sa buot sa mga politiko ang pagtudlo sa mga molupyo sa labing epektibong paagi pagpapas sa hulga sa dengue nga mao ang pagpanlimpiyo sa ilang palibot.  Nga maglakip sa matinud-anong paghupos sa ilang mga basura, pagyabo sa tanang pundohanan sa tubig ug paghawan sa agianan sa nabara nilang mga kanal.

        Gawas nga mao ni labing luwas nga paagi----way bisan gamay na lang risgo sa panglawas sa kabataan ug katiguwangan----wa pa gyoy gasto.  Di kinahanglang gahinan og minilyon ka pesos nga buhis sa katawhan.  Nga nagkahulogan sab hinuon nga way tambok nga komisyon nga mabolsa ang mga politiko.

-o0o-

        Maong sa sunod higayon makakita ka og mga politiko nga maoy mangunay pagpasiugda og fogging ug spraying operations sa inyong mga dapit, ayaw panagana pagbadlong niya pinaagi sa pagkutlo sa pasidaan sa mga eksperto nga gawas nga way pus makadaot pa gyod ninyo ang iyang binuang.

        Pinasikad sa ilang tubag, masuta nimo kon ang wa ba lang kamatngon sa kasayop sa ilang gihimo, nagpakita ba lang kay hapit nang piniliay, o nakailok gyod og komisyon sa nangalisbong transaksiyon.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for October 5, 2007

          MAS DAKONG KAWAT

 

          Ang pagbarug sa mga magpapatigayon sa Mactan batok sa giingong dagkong kahiwian ni Mayor Arturo Radaza usa ka dakong sukaranan sa pagsaulog.  Human nagpakahilom sa dugayng panahon----mahimong tungod sa ilang pagduko ug pagpaawot sa bisan unsang kagustohan sa mga politiko, o pakigkonsabo gyod gani sa mga palusot ug ubang ilegal nga kalihokan----ang ilang pagtingog ug pagpangisog angayng hangpon sa tanang nagtinguha nga makalingkawas nang nasud ug katawhan gikan sa way kinutoban nga pangurakot ug pagpahimus sa mga namunoan.

          Lahi sa kabos ug kasarangan nga mga magbubuhis, ang mga magpapatigayon nga gipangulohan ni Efrain Pelaez makasukol sa bisan unsang pagpanghasi ug pagpanggukod.   Di sila mahulga nga taktakon sa trabaho.  May igo silang mga guwardiya pagbaraw sa mga armado.  May banggiitan silang mga abogado nga makapanalipod sa ilang mga negosyo gikan sa bisan unsang demolition o closure orders.

-o0o-

          Tungod sa kadagko sa ilang mga patigayon, makalahutay sila pakigsakbang sa mga politiko.   Nga di nang kapatuyang pagpahimus sa ilang mga koneksiyon kay ang ilang mga padrino mahimong nakadawat og amot gikan sa ilang gikabangga nga mga magpapatigayon o managana na sab nga manghilabot kon ang mga magpapatigayon nga gikabangga may mga alyado nga mas dagko pang mga magpapatigayon nga mas dagko pag amot sa mas dagko nilang kampanya.

          Ang padrino, bisan utrong mapahimuslanon sa gahom segurista sang dako, di sab sa tanang higayon nga modupa sa maapiki niyang mga alyado.   Di na lang mag-apil-apil kon lig-on kaayo ang mga ebidensiya batok nila.  Labi na kon wa na siya magkinahanglan sa ilang suporta.   Kay human nang piniliay.  O hapit na mapupos ang iyang termino.  O di na siyang kapapili pag-usab.  O nakakuha na sa suporta sa kaatbang nga mga politiko.  O gamay rang girepresentahan nga mga botante nga mahimo rang tapakan sa mas kasaligan niyang mga itoy.

-o0o-

          Apan kon nagtuo ang mga magpapatigayon nga ang ilang bag-ong nakaplagan nga kaisog ug panaghiusa makatino na nga mapabilanggo ang mga politiko nga ilang gipasanganginlang dagkong kawatan, may daotan kong balita alang nila.   Mahiagom sila sa samang buslutong sistema nga maoy nakapawong sa kadasig sa kabos nga mga magbubuhis sa pagpangandoy nga ang balaod makapalig-on sa ilang mga reklamo batok sa mga kukhan.

          Ang buhatan sa Ombudsman nga ilang gilaoman pag-ayo nga makatabang sa ilang kawsa di madasigon ang track record.   Gawas ni kanhi presidente Joseph Estrada, wa pay napabilanggo nga dagkong isda hangtod karon.  Kasagaran, maayo lang sa sugod.   Apan molikoy ug di nang kalahutay sa pagtiwas sa kaso.

          Laing dakong hagit mao ang pagmatuod nga matinud-anon ang pagbatok sa kahiwian.   Nga di lang sila kutob sa mga politiko nga garapal nang nangilkil.  Nga makadut sab sa ilang alyadong mga politiko nga mas maru ug mas dakog kawat.   [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for October 4, 2007

          PULOS NAGBUDHI

 

          Ang mga higala ni Sr. Insp. Jose Liddawa Jr. masaligon nga di siya matangtang sa katungdanan.  Alang nila gamay rang iyang atraso:  Ang hubog nga pagmaneho sa iyang sakyanan.   Matod nila ang pagkabangga sa sakyanan ni Liddawa sa sakyanan sa ABS-CBN mapapas pinaagi sa pagbayad sa kadaot nga gibanabanang mokabat og kapin sa P100,000.   Ug nga ang iyang pagpanguna pagsukmag ni Joel Noel mapapas sa mas dakong bun-og nga iyang nahiagoman dihang gitabangan og kulata nilang Joel, Ramil Paican ug Samuel Trangia.

          Sa pikas nga bahin, ang mga nakaila nilang Paican, Noel ug Trangia, nga naglakip sa labing makiangayong mga sakop sa media sa Sugbo, gibug-atan ra sa silot nga gipahamtang sa ABS-CBN management nga pagtangtang nila sa katungdanan.   Matod nila ang mas grabeng pagbawos nilang Liddawa ug ang gipasangil nga pagpamakak nilang Paican ug kaubanan nanukad sa determinado nilang paningkamot   pagpanalipod sa ilang kaugalingon.  Busa suspenso ra gyod unta ang labing tukma nga silot.

-o0o-

          Ang mga higala ni Liddawa nakalimot nga dako siyang opisyal sa kapolisan nga maoy gitugyanan sa pagpanalipod di paghasi sa katawhan ug gitahasan sa pagpatuman di paglapas sa mga balaod.   Ang gihimo ni Liddawa di kasarangan nga pagpahimutang sa kakuyaw sa mga sakyanan ug mga motorista nga gikasugat sa ka-wa na niyay tarung panimuot tungod sa labihang kahubog ug sa pag-ikis-ikis sa kolorum kay wa marehistro niyang sakyanan niadtong kadlawon sa Septiyembre 18.

          Ang pagbarag-barag, pagsiyagit-siyagit ug pagpanukmag ni Liddawa, nga nabantang sa nasudnon ug kalibotanong telebisyon, mao ang bangis nga pagbudhi sa iyang katungdanan, pagpakauwaw sa tibuok kahugpongan sa kapolisan, pagdagmal sa mga magbubuhis nga maoy naghatag sa iyang suholan ug, labaw sa tanan, pagyatak sa kabalaanon sa balaod kansang pagpatuman maoy labing dako niyang kapuslanan.

          Sa laktod, way kalainan si Liddawa, mahimo ganing molabaw pa, sa labing bangis nga mga kriminal nga iyang gigukod.   Busa wa siyay katungod nga magpabiling sakop sa kapolisan.

-o0o-

          May abundang mga sukaranan ang mga naluoy nilang Paican, Noel ug Trangia.   Kapanalipdan ang ilang pagkulata ni Liddawa (mobawos man ganing bugha, sila pa kaha?) ug bisan ang pagtago sa footage ikapatin-aw sa kakuyaw sa ilang kasinatian ug kahadlok sa kadako sa ranggo ug kadaghan sa mga sakop ug kaubanan ug kataas na sa kasaysayan sa mga pangabuso sa badlungon nga kapolisan.

          Apan nakalimot sila sa trabaho nilang Paican ug kaubanan.   Gitahasan sila sa pagbugtaw ug pagsangyaw sa kamatuoran.  Ang ilang suholan ug mga benepisyo naggikan sa patigayon nga nanukad sa pagsalig sa katawhan.   Kon mohunong na sila pagtug-an sa kamatuoran, mahanaw ang pagsalig sa katawhan ug maibanan kon di man hingpit nga mawa ang kapuslanan di lang sa sibyaanan kon dili sa tibuok industriya nga ilang gialagaran.   [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for October 3, 2007

       HAIN ANG HUSTISYA?

 

       Buotan si Sr. Insp. Jose Liddawa Jr.  Mao nay sulti sa suod niyang mga higala.  Bisan nakita na sa tibuok Sugbo, ug bisan sa tibuok nasud ug kalibotan, ang iyang pagbarag-barag, pagsiyagit-siyagit ug pagpanukmag human nangilog og lane ug nakabangga og laing sakyanan kay hubog nga nagmaneho sa wa marehistro niyang awto.

        Buotan sab silang Ramil Paican, Joel Noel ug Samuel Trangia.  Mao nay pasalig sa suod nilang mga higala.  Bisan nakita na sa tibuok Sugbo, nasud ug kalibotan ang gitagoan nga bahin sa footage nga mas grabe ang ilang bawos----gitabangan nila pagkulata si Liddawa hangtod nga nahagba sa dan ug gisukmag ug gigukod pa gyong ig-agaw sa opisyal nga igo lang untang niuwang nila.

-o0o-

        Maong way bisan usa sa ilang mga higala nga nakaandam sa sunod nga nahitabo nila.  Si Liddawa gisuspenso na ug posibleng matangtang gyod sa katungdanan.  Samtang silang Paican, Noel ug Trangia pormal nang gitunolan sa ABS-CBN Broadcasting Corp. sa ilang termination order niadtong Lunes sa gabii.

        Silang Liddawa, Paican, Noel ug Trangia nanambong og buwag nga parties niadtong gabii sa Septiyembre 17:  Si Liddawa sa usa ka birthday party; silang Paican ug kaubanan sa opening party sa Press Freedom Week.  Gidudahan nga pulos sila nakainom, bisan silang tanan niinsistir nga di sila hubog, dihang nagkatagbo ang ilang mga dan sa kadlawon na sa Septiyembre 18.

                -o0o-

        Si Liddawa maoy klarong sad-an sa bangga.  Napamatud-an sa footage sa ABS-CBN, bisan dihang napakita na ang bahin nga gitagoan nilang Paican, nga si Liddawa ang nanguna pagsukmag ni Noel.  Gipasanginlan sab hinuon si Noel nga nanungog niya.  Busa si Liddawa nag-atubang karon og summary dismissal proceedings.

        Silang Paican ug kaubanan gitangtang di tungod sa ilang pagbawos ug pagkulata ni Liddawa kon dili tungod sa giisip nga salang mortal sa industriya nga ilang gialagaran----ang ilang pagtago sa footage ug sa kinatibuk-ang panghitabo gikan sa kadagkoan sa ABS-CBN management nga nihatag nila sa tanang higayon pagtug-an sa kamatuoran.

-o0o-

        Si Liddawa giingong nagsugod og huboghubog tungod sa suliran sa pamilya.  Silang Paican ug kaubanan nipasabot nga gitagoan nilang footage tungod sa kahadlok nga sa kadako sa ranggo ni Liddawa panimaslan sila sa iyang mga sakop ug kaubanan.

        Apan nakalapas sila sa mga lagda sa masig nila ka kahugpongan.  Bisan bangis ang mga lagda atubangan sa ilang kabuotan, kinahalanglan nga ipatuman.

Di hinuon kapugngan ang mga tawo nga mangita sa hustisya ug kaangayan.  Hangtod nga ang mga mas dagko ug mas gamhanan kay nilang Liddawa, Paican, Noel ug Trangia magpabiling kublan ug di madutlan sa mga lagda nga nagdili ug nagsilot sa mas dagkong krimen sa pagpahimus sa katungdanan ug pagpangyatak sa tawhanong katungod sa kinabag-an.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com