Arangkada for August 29, 2007

          SAMOT KAPATING      

 

          Kon naglaom kang madutlan nang mga opisyal sa kagamhanan sa kauwaw, o bisan gamayng kaikog na lang, tungod sa pagpakabana sa mga magbubuhis pagbantay giunsa paggasto ang ilang kuwarta, basaha ni og hilak:

·         Ang surveillance cameras sa 12^th Asean Summit (1) bisan sa pasidaan sa kahiwian gipahatagan sa korte og pasiunang bayad, (2) bisan sa nisunod nga kauyonan tali sa Visayas Ombudsman ug DPWH nakakuha sa ikaduhang hugna sa bayad, ug (3) bisan wa dawata sa lokal nga kapolisan mahimong maimpasan gyod sa kinatibuk-ang makalilisang nga P83 milyones;

·         Ang decorative lampposts sa samang summit human nabisto nga gipaburot pag-ayong presyo wa na bayri ang kuryente ug gipasagdan na lang sa DPWH ug mga kontraktor nga na-ponder, naguba ug gihimulbolan sa mas gagmayng mga kawatan;

-o0o-

·         Ang mga pasangil sa kahiwian sa pagtukod sa CICC padayong giyak-an sa Visayas Ombudsman pipila ka buwan human gipasanginlang namolitika, gikiha ug gipapulihan si acting deputy Ombudsman Virginia Palanca-Santiago;

·         Ang mga kawani sa Kapitolyo nga gipasanginlang nanghatag sa gitipigang mga dokumento sa CICC ngadto sa media ug Ombudsman gipanglabay gawas sa ilang mga buhatan;

·         Ang nagpakabana nga mga magbubuhis nga igo lang nibarug sa ilang katungod nga gipatigbabaw sa batakang balaod pagpakisayod giunsa paggasto ang ilang kuwarta mao hinuoy gipangiha ug gipanggukod; ug

·         Si Gobernador Gwen Garcia nga 207 na ka adlawng nihikaw sa mga dokumento sa CICC, nga ubos sa balaod obligado siyang mopakita sa mga Sugbuanon, padayong nanghambog nga nakatukod sa baratong world class convention center bisan nabistong mas gamay ang iyang gihatag nga mga numero ug nangliki ug naguba nang pipila ka bahin sa walo pa ka buwan nga building.

-o0o-

          Masulub-on kong mopahibawo nimo nga ang gikuwestiyong mga transaksiyon sa Sugbo kumingking ra sa utrong wa matarung pagsusi nga mas dagkong kahiwian sa nasudnong kagamhanan:   (1) $2 milyones nga suburnong gipasangil batok ni kanhi Justice Secretary Nani Perez; (2) P728 milyones nga fertilizer scam ni Joc-Joc Bolante; ug $329 milyones nga broadband agreement uban sa kompaniya sa China.

          Unsa may hinungdan nganong morag kalit lang natugkan og ikog ug sungay ang mga opisyal sa kagamhanan nga nisamot na mang ilang naandang pabaga ug papating?

-o0o-

          Di ta kinahanglang motan-aw og layo.   Ang tubag nagtungkawo sa Malakanyang.

          Hangtod di matarung pagsusi ang pasangil sa pagpanikas ni Pres. Arroyo sa 2004, hangtod di matarung pagtubag ang pasangil nga kinawat ang iyang mandato, hangtod gamiton lang gihapong makinarya sa kagamhanan pagluok sa kamatuoran, ug hangtod hudlaton lang gihapong pakigbisog sa katawhan alang sa kausaban pinaagi sa paghadlok nila sa mas laksot niyang mga kaatbang, ang mga sumusunod sa presidente padayong magtuo nga makapatuyang sa ilang gibati ug, sama sa ilang amo, di sila madutlan sa balaod.   [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for August 28, 2007

          CHIZ v. PING

 

          Ang paglaom nga magkahiusa nang oposisyon tungod sa determinado nilang paningkamot pagbanhaw sa imbestigasyon sa Hello Garci scandal natay-og sa nagkasungi nga pamostura sa pipila sa ilang mga sakop.   Samtang nagkahiusa sila sa pagpaluyo sa awhag ni Senador Panfilo Lacson nga banhawon ang pakisusi sa gikatahong panagsulti nilang Pres. Arroyo ug kanhi Comelec commissioner Virgilio Garcillano, nitumaw nang managlahi nilang mga tumong.

          May mga lider sa oposisyon nga naghisgot na sa kahigayonan pagbanhaw sa impeachment complaint batok ni Arroyo pinasikad sa bag-ong kasayuran nga mahimong makuha gikan ni Vidal Doble ug sa ubang mga saksi nga ipatawag sa mga senador.   Apan silang Lacson ug kaubanan niangkon nga ang labing dinaliang tumong sa bag-ong imbestigasyon di na ang pagpalagpot ni Arroyo kon dili ang pagtino na lang nga di masubli ang pagpanikas sa umaabot nga mga piniliay.

-o0o-

          Si Senador Chiz Escudero, kansang panagsungi uban ni Lacson wa matago tungod sa managlahi nilang boto sa liderato sa Senado, nipahibawo sa DYAB Abante Bisaya nga nag-andam na siya og mga pangutana ngadto ni Doble ug kaubanan nga sukwahi sa direksiyon sa pakisusi ni Lacson.   Samtang interesado si Lacson nga mahibawo nganong naapil si Mike Defensor sa pagpaminaw sa ISAFP sa panagsulti sa telepono sa mga lider sa oposisyon, si Escudero gustong magsusi nganong may mga lider sa oposisyon nga wa maapil.

          Pananglitan, nipasidaan nang daan si Escudero nga iyang pangutan-on si Doble nganong wa nila apila pagpaminaw ang telepono ni Lacson.   O sa laing lider sa oposisyon nga si Senador Jinggoy Estrada.  Wa hinuon niya apila paghisgot nganong way pagsuway pag-tap sa telepono ni kanhi presidente Joseph Estrada nga maoy giilang utok ug labing dakong tigpaluyo sa kandidatura ni anhing Fernando Poe Jr.

-o0o-

          Wa kalawata ni Escudero ang pagtino ni Lacson nga di si Arroyo ang nagpa-wiretap ni Garcillano.   Matod niya di ikasalikway ang kahigayonan nga mahimong nakalimot lang si Arroyo sa maniobrang iyang gipasiugdahan.

          Gikataw-an sab ni Escudero ang pasidaan ni Senador Joker Arroyo, kinsa niduaw sa DYAB sa niaging semana, nga mahimong mabilanggo ang mga senador kay ilegal ang Hello Garci tapes.   Matod ni Escudero gamay rang silot sa Republic Act 4200 gawas nga may immunity ang mga senador sa pagtuman sa ilang gimbuhaton.

-o0o-

          Si Prof. Harry L. Roque Jr., sa iyang bahin, nitataw nga way kalapasan nga mahimo ang mga senador.   Kay cellular phones ang gigamit sa Hello Garci.  Maong wa maapil sa pagdili sa RA 4200 sa pag-record sa mga panagsulti nga maggamit og kable.

          Gipasabot sang Roque nga ang panagsulti nilang Arroyo ug Garcillano di pribado, nga mao ray gipanalipdan sa RA 4200, kay naglambigit man kini ug busa angayng motahan sa interes sa publiko.   [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for August 27, 2007

       YATAK SA KASAYSAYAN

 

       Atong mga tinun-an maoy labing naglibog sa holiday economics ni Pres. Arroyo.  Human sa pasiuna nilang kahinangop nga madugangan og adlaw ang ilang weekend, nidatom sa linghod nilang pangisip ang mas kalibogan nga kahulogan sa pag-irug-irog sa mga petsa sa nasudnong holidays.

        Pipila nako ka mga tinun-an sa STC nipadayag sa ilang kabalaka nga inanay nang makalimtan ang kahulogan sa holidays, sama sa National Heroes' Day nga maoy hinungdan sa holiday karong adlawa, kon buwagon nang adlaw sa pagtimaan ug ang adlaw nga way trabaho ug way klase.  Unsaon man tuod paghinumdom sa katawhan sa kamahinungdanon sa holidays kon mas gihatagan og importansiya sa kagamhanan ang pagdasig nila sa paglaag ug paggasto sa ilang kuwarta?

-o0o-

        Ang lusot sa Malakanyang nga wa nila bugalbugali ang kasaysayan kay ang pagtimaan sa mahinungdanong mga adlaw sa atong mga bayani nagpabilin sa samang petsa.  Igo lang nilang giirog ang holidays aron nga masumpay sa mga adlawng Sabado ug Dominggo.

        Apan may sukaranan ang kabalaka nga di na hingpit ang kahigayonan sa katawhan pagkat-on og mga leksiyon sa pakigbisog ug pagpakamatay sa atong mga bayani alang sa kausaban ug kaugalingnan kon may trabaho ug may klase ang holidays nga gipahinungod nila.  Ang pagdeklarar nga holiday ang adlaw sa pagpatay nilang Andres Bonifacio, Jose Rizal ug Ninoy Aquino gitumong aron makapamalandong kita sa kamabayanihon sa ilang pagpakamatay alang sa kagawasan sa nasud ug sa katawhan gikan sa pagpanlupig.

-o0o-

        Ang holiday economics giisip ni Arroyo nga mahinungdanong tampo pagpalambo sa atong industriya sa turismo.  Kay kon masumpay kuno ang holidays sa weekend makahigayon ang mga pamilya sa pagsuroy sa maanindot nga mga talan-awon sa nagkalainlaing bahin sa nasud.  Ug ang kuwarta nga ilang gastuhon makatabang pagpalig-on sa atong nasudnong ekonomiya.

        Mahimo bang hunghongan ang presidente nga dunay buslot ang iyang formula?  Pila ra man ka pamilya ang maka-biyahe nga ang kinabag-an nila biktima man sa iyang determinadong paglansang sa minimum nga suholan ngadto sa labing ubos nga ang-ang?  Unsa pa may igasto sa mga anak sa singot nga maglisod na pagtagbaw sa labing batakan nilang panginahanglan?

-o0o-

        Ang mga Katsila nitawag sa atong katiguwangan nga mga tapolan kay ubos ang ilang ani.  Sayon kaayong gikalimtan sa mga Katsila nga ang labing dakong hinungdan nga napasagdan ang mga umahan mao ang ilang paghigot sa mga Pilipinhon sa mga kalihokan sa simbahan ug sa ilang pagdeklarar og 120 ka holidays matag tuig.

        Ang labing dakong tuyo sa pagpugos sa mga Katsila sa atong katiguwangan pagsimba ug paglingaw-lingaw mao ang paglipat nila sa ilang pagka-ulipon ug sa nahiagoman nga panaugdaog.  Hinaot nga di ni maoy tuyo ni Arroyo sa pagpugos nato karon sa paglaag-laag.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for August 26, 2007

       ATAY SA MANOK

 

       Among kamanghoran nga si Bimbot natawo samtang namuyo mi sa Maramag, Bukidnon.  Ang nagkugos niya sa bunyag mao ang magtiayon nga tag-iya sa bay nga among giabangan, silang Noy Goryo ug Nang Sedang, mga Bol-anon nga nanimpad sa amihanang Mindanao.

        Silang Noy Goryo ug Nang Sedang way anak busa malingaw kaayo silang molingiw sa among kiat sa dako nilang sala, sa ikaduhang andana sa ilang bay, ibabaw sa among giabangan.  Kon magsud-an silag manok kinamunggayan, kaming Bimbot ang ilang mga dinapit.  Human sa panihapon, busog kaayo ming mangligdas sa ilang sawog.

        Didto naumol ang among damgo nga, kon makatrabaho na mi, magkumbira mi og pulos atay sa manok.

-o0o-

        Kapin sa katloan ka tuig human sa among sabot, wa na mi magpaninglanay.  Matag pangaon hinuon namo kuyog sa among inahan, di gyod ming kalimot og order og manok.  Apan way atay.

        Ambot nakalimot na ba si Bimbot.  Sa akong bahin, wa lang sa akong hunahuna nga dihang arang-arang nang akong suweldo, adto ko magkan-anan sa nabantog nga Pete's Kitchenette sa Pelaez.  Ang paborito nakong mga putahe mao ang munggos, dugudugo ug, nakatag-an mo, atay sa manok.

        Karon na lang ko nakaamgo nga natuman na nakong among binata nga damgo.  Naputol hinuong inadlaw nakong kumbira dihang naglisod na kog lakaw.  Ug gipasabot ko sa akong umaabot nga asawa nga ang akong paboritong atay sa manok, labi na kay gipun-an pa nako sa munggos ug dugudugo, maoy nakapasakit sa di na batan-on nakong lutahan.

-o0o-

        Dihang nagdamgo mi og kumbira nga lunlon atay sa manok, alang sa linghod namong panghunahuna ang katumanan mao nay kinapungkayan sa among kinabuhi.  Nga kon di na mi mag-ilog sa usa ra ka atay sa manok nga giihaw nilang Noy Goryo ug Nang Sedang, puno na mi sa tanan, wa na mi pangayuon pa.

        Apan karong hamtong nang among pangedaron nakaplagan namong Bimbot nga ang kinabuhi di sama kayano sa pagpabusdik sa libreng panihapon ug pagpangligid sa sawog inigkahuman.  Gipahugas mig plato niadtong gagmay pa.  Karon, pagpanghubag sa tuhod tungod sa "gout" na say problema.

-o0o-

        Gisungog namo si Bimbot niadto nga di dato ang iyang maninoy ug maninay.  Apan silang Noy Goryo ug Nang Sedang, kansang panginabuhi naglakip sa pagpamanit sa dagkong troso aron ibuwad ug ibaligya isip sugnod, kanunayng igkita sa ilang kinugos.  Ang mga nagkugos namo nahibilin sa mga dapit nga gibiyaan sa way kinutoban namong paglalin.

        Ambot unsa say damgo nilang Noy Goryo ug Nang Sedang sa gagmay pa sila sa Bohol.  Apan ang kayano sa ilang pagpuyo, ang ilang kakugi, kaligdong ug kamanggihatagon, nakatudlo namong Bimbot nga diha lang sa makanunayong pagpanilmbasog nga maangkon ang among gidamgo nga mas daghang atay sa manok.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for August 25, 2007

          KINSAY UTOK?

 

          Kinsay nagsugo pagpaminaw sa mga telepono sa dagkong opisyal sa kagamhanan ug mga lider sa oposisyon sugod sa Septiyembre 2003 hangtod sa Abril 2005?  Ang labing taas nga opisyal nga nahibaw-an ni Vidal Doble nga nagsugo nila mao si Admiral Tirso Danga, ang hepe sa ISAFP atol sa eleksiyon sa 2004.   Apan lisod tuohan nga nagbuutbuot si Danga paglusad sa makuting operasyon.  Kinsa may nagsugo niya?

          Ang mga lider sa oposisyon, bisan si Senador Panfilo Lacson nga maoy niawhag sa bag-ong imbestigasyon sa Hello Garci scandal, kumbinsido nga wa maggikan ni Pres. Arroyo ang sugo.   Kay kon siya pay nagsugo pagpaminaw sa telepono ni kanhi Comelec commissioner Virgilio Garcillano, di unta manawag si Arroyo ug di unta masentro sa eskandalo ang iyang tingog nga nangayo og dugang usa ka milyon ka boto batok ni anhing FPJ.

-o0o-

          Dali rang sabton nganong gipaminaw ang telepono ni Garcillano.   Matod ni Lacson bisan nakontrata na si Garcillano sa administrasyon aron pagmaniobra sa iskutenyo, ang iyang kalambigitan ni Senador Aquilino Pimentel Jr. niadto ug sa ubang lider sa oposisyon nakahimo niyang suspitsado sa posibleng pagsabotahe sa kandidatura ni Arroyo.   Ang gihimo sa ISAFP giisip ni Lacson nga "counter-intelligence."

          Sayon sang sabton nganong gipaminaw ang mga telepono nilang FPJ (matod ni Doble wa silang kadungog sa tingog sa anhing aktor bisan kausa kay di diay siya ganahang mogamit og cellular phone), Horacio Morales, Senador Gringo Honasan, Rez Cortez ug mga rebeldeng sundawo nga gipangulohan ni karon Senador Antonio Trillanes IV.   Ang lisod sabton nganong giapil pagpaminaw ang telepono ni kanhi presidential chief of staff Mike Defensor (kinsa nadunggan nilang Doble nga nanginlabot sa kaso sa citizenship ni PBA player Asi Taulava).

Apan ang pagkasukip ni Defensor makatabang sa mga imbestigador pag-ila sa utok sa "Project Lighthouse."

-o0o-

          Ang utok sa ilegal nga kalihokan kinahanglan nga dako og ranggo aron tuohan ni Danga.   Di mahitabong maminaw si Danga og ordinaryong mayor o gobernador.  Ang utok suod ni Arroyo, kay klaro man nga ang iyang kandidatura maoy gipanalipdan sa dul-an sa duha ka tuig nga operasyon.   Mahimong sakop siya sa gabinete.  Nga gikaaway ni Defensor.

          Si Defensor maoy giilang labing suod ni Arroyo sa gabinete niadto.   Gani, ang kasikit sa luwag maoy gibasol sa iyang pagkapilde sa piniliay sa Mayo 14.  Apan di tanang sakop sa gabinete nalingaw niya.   Usa nila mahimong maoy niggamit sa ISAFP.

-o0o-

          Nipasumbingay si Lacson nga usa sa gidudahan mao si Executive Secretary Eduardo Ermita.   Nga maoy defense secretary sa kampanya sa 2004.  Ug nahimutang sa posisyon pagsugo ni Danga.

          Si Ermita karon ang usa sa labing saba nga nibadlong sa gitakdang pagbanhaw sa Senado sa imbestigasyon sa eskandalo.   Duna ba tinuod siyay gitagoan?  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for August 24, 2007

            AMO NI DOBLE

 

            Kon naglaom lang gihapon si Pres. Arroyo nga magpabiling tinagoan hangtod sa hangtod ang tinuod nga mga panghitabo sa iyang pagdaog sa eleksiyong presidensiyal niadtong Mayo 2004, ug nga mosugot na lang ang katawhan nga di matarung pagpatin-aw ang gidudahang panagsulti nilang kanhi Comelec commissioner Virgilio Garcillano samtang nagpadayon pang iskutenyo sa piniliay, nasayop siya.

          Kon wa pa siyang kabantay hangtod karon, sukad pa sa sinugdanan ning maong kontrobersiya naglihok na ang di ikapatin-aw nga mga puwersa aron pagtino nga di hingpit nga malubong sa kangitngit ang gikahadlokan nga lapad nga maniobra paglugpit sa kabubut-on sa kinabag-an sa mga botante.

-o0o-

          Ang linya sa Malakanyang nga napakyas nang duha ka pagsuway pagpalagpot ni Arroyo pinaagi sa impeachment ug busa angayng kalimtan nang eskandalo ug hatagan sa hingpit nga pagpaluyo aron magmalampuson pagpalambo sa nasud ang nahibiling tulo ka tuig sa iyang pamunoan, samtang madanihon ngadto sa mga hut-ong nga di ganahan og kaguliyang ug gipul-an na sa salida kay wa say salig sa mga pangu sa politikanhong oposisyon, di makabarug.

          Labi na atubangan sa mas lig-ong argumento nga ang labing batakang panginahanglan sa pamunoan mao ang mandato gikan sa katawhan.   Ang pagsalikway sa mga botante sa siyam sa iyang 12 ka kandidato pagka senador niadtong Mayo 14 maoy labing uwahing pahinumdom nga gisalikway sa kinabag-an si Arroyo.   Ug nga kon tinuod nga nanikas, wa siyay katungod nga magpabilin sa gahom hangtod sa 2010.

-o0o-

          Laing tunok sa kampanya pagluok sa Hello Garci scandal mao ang recordings mismo.   Bisan pila pa ka eksperto ang mapakita sa Malakanyang nga motunglo sa recordings nga peke, ang mga tingog nilang Arroyo, Garcillano ug ubang protagonista, ang katukma sa mga detalye nga ilang gipanagsultihan, ang gitas-on sa ilang panagsulti, ang nagsapaway nilang tingog sa pipila ka bahin sa panagsulti, ug ang managsamang timpla sa ilang mga tingog nga nga morang lata tungod sa mouthpiece sa telepono nakapakumbinser sa mga tigpaminaw, gawas lang sa pipila nga nagpakabungol sa ilang lunod-patay nga paglaban sa administrasyon, nga nagkasulti gyod silang Arroyo ug Garcillano.

          Nakapasamot pagkakumbinser sa katawhan nga may gitagoan si Arroyo mao ang desperado niyang mga lakang pagluok bisan sa labing makiangayon untang mga pakisusi sa mga pasangil.  

-o0o-

          Ang nitumaw nga posibleng tinubdan sa Hello Garci tapes, si Vidal Doble, tawo diay ni karon Senador Panfilo Lacson sa gikaintapang PAOCTF nga natukod atol sa pamunoan ni kanhi presidente Joseph Estrada.   Bisan sa kaabunda sa ilang kasayuran, ang kadagkoan sa ISAFP nikuha gihapon ni Doble sa usa sa labing tandugon nilang operasyon.

          Ug bisan nibakwi na sa iyang pasangil ug nilambigit na gani ni Laarni Enriquez sa pagpakauwaw ni Arroyo, karon si Vidal nidapig na sab sa una niyang amo nga si Lacson.   [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for August 23, 2007

          HADLOK MOPINDOT?

 

          Way kapuslanan ang alarm system sa mga bay patigayon sa Sugbo.  Kon ang mga magpapatigayon pabiling way bilib sa kapolisan.  Wa ni magpasabot nga nagduda silang kakonsabo ang mga polis sa mga tulisan.   Mahimo ganing salig ang kasagaran nila nga masulbad sa mga polis ang krimen.  Di lang sila ganahang morisgo sa ilang mga kawani ug kabtangan kon mag-abot ang mga tulisan ug kapolisan sa ilang bay patigayon.

          Mao ni nga bisan unsaon silag tudlo ug maymay unsaon paggamit ang alarm system, nga sayon ug luwas kaayong pisliton sa nagkalainlaing tago nga bahin sa ilang bangko o bay patigayon, ang mga kawani di mangahas pag-alerto sa kapolisan.   Igo lang silang nagtuman sa sugo sa mga tag-iya nga unya na manawag sa polis kon makabiya nang mga tulisan.

-o0o-

          Alang sa mga magpapatigayon, kuyaw nang daan nga gitulis sila.   Risgo nang daan sa ilang mga kawani ug mga kustomer nga gitionan silag armas sa mga tulisan.  Apan mosamot kadako ang kahigayonan sa duguong kaguliyang kon maabtan sa mga polis ang mga tulisan.   Kon simbako magkapinusilay, salamat sa ka-way praktis sa mga polis ug mga kriminal, ang mga way labot maoy kasagarang mangapagan.

          Gawas pa, ug mao ni gituohang labing dakong hinungdan nganong mangiyugpos lang ang mga biktima sa tulis, insured ang ilang kuwarta.   Bisan pilay madagit sa mga tulisan, mabakwi ra sa mga magpapatigayon pinaagi sa insurance.  Nga way dugo.  Nga way mangasamad nga gastohan sa ospital.  Ni mangamatay nga limsan sa lubong.

-o0o-

          Gibalibaran sa gagmayng mga kompaniya ang awhag ni Mandaue City Police Chief Alexander Abadinas nga magdugang silag guwardiya ug magbutang og surveillance cameras tungod sa dakong gasto.   Si Zosimo Lim Sr. sa Export and Industry Bank, bise presidente sa Cebu Bankers Club, nipasabot nga di silang kapugos sa ilang kaubanan nga apiki sa panudlanan.

          Apan ang bag-ong teknolohiya makatabang sa mga magpapatigayon.   Matod ni Cebu City Councilor Jack Jakosalem di kaabot og P20,000 ang gasto pagtaod sa 3-camera security system.  Makatabang pag-ila ug pagdakop sa mga tulisan ang images nga ma-record sa hard disk sa ordinaryong personal computers.

-o0o-

          Naalarma nang bankers sa duha ka sunudsunod nga tulis sa unang mga adlaw sa patigayon sa niaging duha ka semana.   Mas makapaalarmang pagduda sa kapolisan nga usa ra ka pundok ang responsable.  Ang mga tulisan nga gituohang nikagiw sa Sugbo human nakasipong og P2.7 milyones sa La Nueva nagtungkawo ra diay aron pagtukob sa PenBank.  Kadudahan nang daan ang kapakyas pagpugong sa ilang pag-ikyas.. Apan mas kalibogan nganong wa matultoli nga nia ra man diay sa atong nataran.

          Ang naandang pasalig sa kapolisan nga kontrolado nilang sitwasyon natabonan sa nagdibal nga mabalak-ong pangutana sa mga magpapatigayon kon kinsay sunod nga biktima.   [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for August 20, 2007

          PARAISO SA NEGROS

 

          Apo Island, Dauin, Negros Oriental ---- Pulos kadugo ang dul-an sa 200 ka pamilya dinhi sa isla nga giisip nga paraiso sa divers sa tibuok kalibotan.  Ang mga ulitawo ug mga dalaga di makaminyo sa isla nga di makig-unay sa ilang mga igsuon ug mga ig-agaw.  Maong kasagaran nila manglangyaw sa laing mga dapit ug mamalik sa Apo nga magda na sa bag-o nilang mga asawa ug mga bana.

          Si Elizabeth Suan nibiya sa Apo uban sa iyang mga ginikanan.  Nahibalik siya sa isla human sa pipila ka tuig isip Elizabeth Vale na.    Dunay pipila nga nag-unay.  May manag-agaw ug bisan managsuon sa amahan nga nagkahigugmaay ug nagpakasal.  Nakaginhawa og luag ang mga ginikanan nga way nitumaw nga mga depekto sa ilang mga amo ug nadawat na sab sa kasilinganan ang di kasarangan nga mga kaminyuon.  Ingon ana sila kasuod dinhi.  Nag-ilhanay ang tanan.  Gawas sa mga dayo nga bag-ong nanglalin sa isla.

                    -o0o-

          Ang mga anak nga nanarbaho sa Sugbo, Manila ug ubang kanasuran maoy inanayng nakapausab sa dagway sa Apo.  Kabahin sa ilang kita nga gipada ngadto sa ilang mga ginikanan nakapabarug sa mga bay nga sementado ug inatopan og sin puli sa ilang namat-an nga mga barungbarong.

          Apan ang kinabag-an sa gitalikdan nilang mga pamilya nag-ilaid sa kakabos.  Nihit ang uwan sa isla busa di kalambo ang panguma.   Kinahanglan silang mamalit og tubig mainom gikan sa tabok sa lawod.  Ang kalalakin-an nagsalig lang sa pangisda ginamit ang binugsayan nilang mga bangka.  Ang kababayen-an daginuton
sab og kita sa ilang pagpamaligya og pagkaon, Apo t-shirts ug mga burluloy ngadto sa mga turista ug divers sa isla.

          Si Epsie Tabanera, nga naminyo og taga isla samtang 17 anyos pa ug duna na roy upat ka anak, nireklamo nga wa siyay halin sa tibuok adlaw nga pagsugat sa mga turista ug way ikaplite sa habal-habal pauli sa ilang panimay.

                    -o0o-

          Di hinuon masulub-on ang tanang sugilanon sa isla.  Si Liberty Pascubillo kawani sa bugtong beach resort sa Apo nga gipanag-iya sa magtiayong Butler, mga Ustralyano.  Ang damgo ni Liberty mao ang paglingkawas sa katimawa sa isla ug pagpuyo sa gawas sa nasud.  Nga nakangkon og kahigayonan nga matuman dihang usa sa
ilang guests, si Paul Rhodes, nahigugma ug nagpakasal niya.

          Apan mas nahigugma si Paul sa isla ug nagdumili pagbiya.  Nagtukod sila'g hotel (ginganlan og Liberty) ug diving shop (Paul's) atubangan sa Sitio Baybay nga maoy sentro sa turismo sa Apo.  Si Liberty gikatahong maoy mopuli sa iyang igsuong barangay kapitan sa Apo nga di nang kadagan kon may piniliay karong Oktubre.

          Silang Epsie ug Elizabeth di sama ka-palaran ni Liberty.  Apan wa ning kaiban sa ilang pasalamat ning isla nga maoy namat-an sa ilang katiguwangan ug umaabot nga kaliwatan.  [30]   leo_lastimosa@abs-cbn.com